گام نخست تولید انواع مدل‌های حیوانی در سلول بنیادی فناوری حذف ژن است

فردین فتحی گفت: هدف از تولید چنین موشی دستیابی به فناوری مرز دانش CRISPR در جهت حذف تمامی ژن‌های مورد نظر محققان است که در نهایت کشور را قادر به تولید انواع مدل‌های حیوانی خواهد ساخت.

به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، دوازدهمین جلسه کارگروه فناوری ستاد توسعه فناوری سلول‌های بنیادی معاونت با حضور امیرعلی حمیدیه دبیر این ستاد و جمعی از اعضای کارگروه تشکیل شد.

در ابتدای این نشست علیرضا شعاع حسنی به تشریح ابعاد مختلف دومین جشنواره سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی پرداخت و گفت: بر این اساس در بخش فن بازار سه چالش فناوری به پرسش عموم گذاشته شده است. این چالش‌ها عبارتند از توسعه روش‌های هدفمندسازی سلول‌ها، ساخت کیت‌های تشخیصی تعیین HLA و ساخت کیسه آفرزیس برای جداسازی سلول‌ها که فناوران می‌توانند تا پایان تیرماه راهکارهای خود را ارائه دهند.

به گفته وی، نمایشگاه شرکت‌های دانش بنیان و فن بازار نیز از دیگر بخش حائز اهمیت است که می‌تواند مورد توجه تولیدکنندگان داخلی و همچنین شرکت‌ها و موسساتی که علاقه‌مند به سرمایه گذاری خطر پذیر در این حوزه هستند قرار گیرد.

در این نشست فردین فتحی استاد دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کردستان در خصوص تولید موش ناک اوت ژن Fam 83H با روش CRISPR ارائه کرد. این محقق جوان دانشگاه علوم پزشکی کردستان برای اولین بار در کشور موفق به استفاده از فناوری CRISPR/CAS9 در ناک اوت کردن ژن موش شد.
وی توضیح داد: فنوتیپ های حاصل از این تغییر ژنتیکی ایجاد موش‏ هایی با موهای کم، سایز کوچک، ایجاد نقص در انگشتان، عدم تکامل دندان ها و همچنین کاهش تحرک بود. توانایی انتقال چنین فنوتیپ های به نسل بعد نشان دهنده توانایی فناوری CRISPR در ناک اوت دقیق ژن مورد نظر بدون ایجاد موزائیسم است.
هدف از تولید چنین موشی دستیابی به فناوری مرز دانش CRISPR در جهت حذف تمامی ژن های مورد نظر محققان است که در نهایت کشور را قادر به تولید انواع مدل های حیوانی خواهد ساخت.
در ادامه جلیلی توضیحاتی در خصوص طرح «تولید ژل پایه سیلیکونی ضد میکروبی تقویت شده برای ممانعت و ترمیم موثر اسکارهای هیپرتروفیک و کلویدها از طریق القای آپوپتوز و کنترل آبپوشی» ارائه کرد.
وی توضیح داد: این طرح در ارتباط با تولید نسل جدیدی از پانسمان های سیلیکونی ضدمیکروبی و آنتی باکتریال به دو صورت ژل های سیلیکونی خود خشک شونده تقویت شده و ورقه های ژل سیلیکونی خود چسبنده با تخلخل دولایه برای ممانعت و بهبود موثر اسکارهای هیپرتروفیک و کلوئیدها است.
به گفته جلیلی، توسعه این فناوری می توانند امیدی برای 2/1 میلیون نفر آسیب دیدگانی باشد که سالانه دچار سوختگی می شوند و بیش از صد هزار نفر از این افراد از سوختگی های متوسط تا شدید رنج می برند و نیازمند بستری در بیمارستان هستند.
وی ادامه داد: همچنین هر ساله تقریباً پنج هزار نفر به دلیل صدمات ناشی از سوختگی جان خود را از دست می دهند. این تکنیک می تواند تا حد زیادی این تلفات را کاهش دهد.
پس از آن صیاد به ارائه طرحی با عنوان ” برنامه ملی تعیین نوع HLA ” پرداخت. این برنامه قرار است با هدف پیشگری از خروج نقشه‏ های ژنتیکی و خروج ارز، کاهش هزینه های تامین و خرید سلول های بنیادی از بانک های خارج از کشور و امکان توسعه سریع تعیین نوع HLA بانک دهندگان سلول های بنیادی انجام می شود